ग्राम बाल संरक्षण समिती

ग्राम बाल संरक्षण समिती (VCPC)

ग्राम बाल संरक्षण समिती (VCPC) ही एक ग्रामीण पातळीवरील समिती असून ती गावातील बालकांच्या अधिकारांचे संरक्षण, सुरक्षितता आणि सर्वांगीण विकास सुनिश्चित करण्यासाठी कार्य करते. ही समिती बालकांवरील हिंसा, शोषण, दुर्व्यवहार, उपेक्षा आणि इतर समस्यांचे प्रतिबंध व निराकरण करण्यासाठी समुदायाच्या स्तरावर कार्यरत असते.

या समितीची रचना एकीकृत बाल संरक्षण योजना (ICPS) अंतर्गत करण्यात आलेली आहे आणि ती आंगणवाडी कार्यकर्ती, शिक्षक, ग्रामपंचायत सदस्य, ASHA कार्यकर्त्या तसेच इतर स्थानिक हितधारकांच्या सहयोगातून कार्य करते.

कार्ये आणि उद्दिष्टे

१. बाल अधिकारांचे संरक्षण

गावातील सर्व बालकांच्या जीवनरक्षा, विकास, संरक्षण आणि सहभाग अधिकारांचे पालन व अंमलबजावणी सुनिश्चित करणे.

२. धोके व समस्यांची ओळख आणि उपाययोजना

बालमजुरी, लहान मुलांचे विवाह, बाल तस्करी, शारीरिक-मानसिक शोषण इत्यादी समस्यांमध्ये सापडणाऱ्या मुलांची ओळख करून, त्यांना आवश्यक साहाय्य, मार्गदर्शन व संरक्षण उपलब्ध करून देणे.

३. जागरूकता निर्माण करणे

बाल संरक्षण आणि बाल सुरक्षिततेसंबंधी विषयांवर

• जनजागृती मोहीमा,

• ग्रामसभा माहिती सत्र,

• शालेय जागरूकता कार्यक्रम
  आयोजित करून समाजात जागरूकता वाढवणे.

४. सरकारी योजनांचा लाभ मिळवून देणे

बालकांसाठी राबविण्यात येणाऱ्या विविध राज्य व केंद्र शासनाच्या योजनांचे योग्य लाभ गरजूंना मिळावेत यासाठी मार्गदर्शन व सहाय्य करणे.

५. बालसुरक्षित वातावरण निर्माण करणे

गावात मुलांसाठी सुरक्षित, अनुकूल आणि सहकार्यपूर्ण वातावरण तयार करण्यासाठी उपक्रम राबविणे;
सार्वजनिक स्थळे, शाळा व आंगणवाडी केंद्रे बालस्नेही बनविण्याचा प्रयत्न करणे